MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

Reizen in de tijd van Napoleon

Verhaal

Wat wij nu heel gewoon vinden als we naar Amerika reizen is eigenlijk niets nieuws, Napoleon liet medio 1810 van iedere reiziger alles al vastleggen.

Vastleggen van persoonsgegevens om op reis te gaan was in de tijd van Napoleon net zo gebruikelijk als heden ten dage. Omdat de ambtenaren van Napoleon over minder geavanceerde technieken beschikten werden vooral de uiterlijke kenmerken beschreven en genoteerd in het reispaspoort dat iedereen bij zich moets hebben als hij of zij van de ene naar de andere plaats op reis ging. Voor iedere binnenlandse reis betaalde de reiziger 2 francs. Voor dat bedrag werd er een paspoort opgesteld waarin kwam te staan wie je was, hoe oud je was, je beroepen wat de plaats van bestemming was. De reis diende in rechte lijn afgelegd te worden, geen tussenstop onderweg en geen omwegen.

Vooral kooplieden maakten gebruik van deze paspoorten, de gemeenten tevens handelssteden langs de Zuiderzee zullen met regelmaat een paspoort hebben afgegeven aan kooplieden die per schip naar Amsterdam reisden. 

In het archief van de gemeente Kuinre is zelfs een stapeltje van dergelijke paspoorten te vinden. Nu bestond een dergelijk paspoort weliswaar uit één blad maar werd door midden gescheurd waarbij 1 deel voor de gemeentelijke administratie was bestemd en een deel voor de reiziger. Door de delen tegen elkaar aan te houden was duidelijk dat het om een paspoort ging. De benaming hiervoor is: Chirograaf.

De meeste delen die bewaard zijn gebleven waren de gedeelten van de gemeentelijke administratie, slechts in een enkel geval is ook het ingenomen deel van reiziger bewaard gebleven. Een bijzonderheid.

In het archief van Kuinre is onder andere het volledige paspoort van Heine Koopmans te vinden. Op het paspoort staat wie hij was, zijn lengte, leeftijd, zijn beroep (koopman, maar dat zal met zo'n achternaam niet echt verbazen) en de uiterlijke kenmerken: haar, ogen, neus, baard en of snor en eventuele zichtbare littekens.

Bijdrage geplaatst: 25 oktober 2016

Informatie: Gemeentearchief Steenwijkerland

Afbeelding: Gemeentearchief Steenwijkerland

 

 

 

Trefwoorden:Paspoorten
Personen:Heine Koopmans
Periode:1812-1813
Locatie:Kuinre