MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

Land van Vollenhove in Arnhem (II)

Verhaal

Opnieuw een boerderij die uit het Land van Vollenhove moest verdwijnen maar een tweede kans kreeg in Arnhem.

De veeboerderij op de afbeelding heeft van 1832 tot 1959 aan de Beulakerweg 51 (voorheen Wijk I, door verschillende omnummeringen is het een legpuzzel om de oude nummering in Wijk I te achterhalen) in Giethoorn noord gestaan. Wat de exacte reden van de overplaatsing van Giethoorn naar het Nederlands Openluchtmuseum (NOM) in Arnhem is geweest moet nog worden uitgezocht. Het kan de aanleg van de provinciale weg: Steenwijk - Blauwe Hand zijn geweest (N334 Blauwe handse weg) maar net zo goed een andere valide reden. De boerderij is evenals die uit Kadoelen van het type: Hallehuis. Er is wel een belangrijk verschil: er was nauwelijks ruimte nodig voor wagens en karren. Typerend voor deze boerderij is de ,,knik" in het dak. Omdat de schuur hier hoger is, is er meer ruimte voor opslag. De verhoging van de schuur op deze plaats komt bij veel boerderijen voor in het Land van Vollenhove. Op veel plaatsen zijn ze nog te zien: Barsbeek, Heetveld, Leeuwte, Moespot en Wanneperveen - Dinxterveen. Zij het dat de agrarische functie grotendeels verdwenen is en het vrijwel allemaal woonboerderijen zijn geworden. 

Als deze boerderij in Giethoorn aan het water heeft gestaan dan was vervoer over water veel belangrijker dan vervoer over de weg. Behalve vee, werd er ook inkomsten gegenereerd uit de rietvelden en turfwinning. Opnieuw hebben we hier te maken met een kleine boer die voor zijn inkomsten afhankelijk was van meerdere bronnen: vee, riet en turf.

Van deze boerderij is de bewonersgeschiedenis wat beter in beeld te brengen van dan de boerderij die beschreven is bij het verhaal over de boerderij van Kadoelen (Land van Vollenhove in Arnhen (I).

De eerste bewoner is Rutger Aaldert Slagter (1783) geweest en de laatste bewoners Wicher H. Mol. Wicher Mol woonde met een onderbreking van 15 jaar tot aan de overplaatsing in 1959 in deze boerderij. 

Dat er grote gezinnen hebben gewoond blijkt wel uit de samenstelling van de volgende families:

Rutger Slagter had samen met zijn eerste vrouw als acht kinderen, bij zijn tweede vrouw Hendrikje kreeg hij nog eens zes kinderen. Het gezin Slagter bewoonde de boerderij vanaf 1832. De boerderij was dermate groot dat bewoning door meerdere gezinnen mogelijk was. Hoe de familie relatie tussen Rutger Aaldert Slager en Rutger Slagter was zou kunnen worden uitgezocht aan de hand van de bevolkingsregisters van Giethoorn 1811 - 1939 die via de site van het gemeentearchief Steenwijkerland: (www.steenwijkerland.nl) online zijn te vinden.

Rutger Aalders Slagter bouwde de boerderij ij 1832 op perceel Sectie B 41, dat werd hierdoor opgesplitst in B 1098 (weiland) en 1099 (huis met erf). Zoals zijn naam al aangeeft was hij van beroep (huis)slachter later noemde hij zichzelf veehouder. Maar hij deed veel meer: hij had een boermakerij, had hooiland, was visser en imker, en stak turf, daarnaast had hij rietland en gerifehoutbosjes om hout te hakken. Hij had plaats voor 5 koeien in de stal maar alels wijst er op dat Slagter meer vee wilde hebben en de boerderij heeft uitgebreid zodat er 9 koeien op stal konden staan.

Een rijmpje geeft aan hoe het deze Rutger is vergaan:

Vroeger was Rut een heertie

Toe reed i'j op een peertie

Now is Rut een aarm man

en giet bi'j alle huussies an.

 

Een volgende bewoner is Jan ten Klooster (17 november 1871 Zwartsluis - 11 september 1953 Giethoorn) geweest. Ook hij is twee keer getrouwd geweest. Zijn eerste vrouw was Aaltje Roseboom (11 augustus 1870 Zwollerkerspel en overleden op 15 februari 1895 in Giethoorn). Niet lang daarna trouwt hij met Hilligje Slagter (4 juni 1865 - 6 januari 1943 een echte Gieterse). Ten Klooster was boer en kooiker. De eendenkooi werd echter door een inpoldering aan het gebruik onttrokken.

Als woonadres geeft Jan ten Klooster Wijk I no 28 op later de Beulakerweg. Wijk I komt overeen met Giethoorn noord. 

Velen kennen Giethoorn als het ,,Venetië van het noorden" en daarom lijkt de brug ook een vast onderdeel uit te maken van deze boerderij. Schijn bedriegt. De Beulakerweg is een weg waar geen water en dus ook geen brug is te bekennen, althans beduidend minder dan in het bekende Giethoorn dorp en centrum.

De brug die op de afbeelding staat is niet authentiek maar inmiddels wel bijna 60 jaar oud. De brug diende ooit als decor bij de opname van de film: ,,De Fanfare" (www.defanfareberthaanstra.nl ) in het dorp Lager Wiede (Giethoorn) die in 1958 is gemaakt door Bert Haanstra. Met die film werd Giethoorn landelijk en internationaal op de kaart gezet. Omdat de brug overbodig was geworden nadat de film was opgenomen werd besloten boerderij en brug mee te nemen naar Arnhem. Bij brug en water hoort dan ook nog een punter, die is er ook en zo wordt de beeldvorming van Giethoorn bevestigd.

In die zin zou het nuttig kunnen zijn om de Beulakerweg te bezoeken en tot een ander inzicht te komen dan het traditionele plaatje wil. En voor wie de drukte van Giethoorn teveel is, dan is Belt Schutsloot een paar kilometer verder een goed alternatief. In het dorp is de Schutsloot het belangrijkste vaarwater en het dorp telt niet minder dan 33 bruggen. En evenals in Giethoorn staan ook hier de meest fantastische boerderijen langs de Schutsloot.

Op een recente foto staat de woning Beulakerweg 51 in Giethoorn noord, deze woning zou op de plaats van de voormalige boerderij zijn gebouwd..

 

Bijdrage geplaatst: 11 mei 2016

Afbeelding: Giethoorn in het NOM Arnhem

Foto's: Auteur

 

Trefwoorden:Boerderij Giethoorn
Personen:Slagter
Periode:1832-1959
Locatie:Land van Vollenhove