MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

De Dunnewind, (3) de eerste bewoners

Verhaal

Eerste generatie (1680 – 1700) De namen die we in deze eerste generatie tegenkomen zijn Asse Geerts en zijn vrouw Clasien Roelofs. Ze zijn geboren rond 1660 en huwden rond 1690. We kennen twee van hun kinderen: 1. Jan Assies Sluiter en 2. Geert Assies.

De Tachtigjarige oorlog                                                               

Ze leven in een rumoerige tijd. De Tachtigjarige oorlog is nog maar net voorbij. Maar er is al weer een nieuwe vijand. Bernhard van Galen, de bisschop van Munster, trekt in 1665 met een groot leger van 20.000 man Overijssel in en legert zich in Ommen.  Hij wil naar het noorden, maar is bang dat de Ommerschans te zwaar verdedigd zal worden.                       

Daarom trekt hij langs de oevers van de Vecht, via Varsen naar Rouveen. In 1672 komt de bisschop opnieuw met een groot leger in Ommen en omgeving.  Het leger plundert en moordt en eist enorme hoge bedragen als oorlogsbelasting. 

Maar ook toen de oorlog was afgelopen was de ellende nog niet voorbij. De belastingen gaan omhoog om de oorlogsschade te herstellen. Voor veel gegoede burgers, mensen van adel, is dat een zware opgave. Ook de Marke Varsen heeft schulden gemaakt. In totaal bedraagt de schuld 1161 gulden en 10 stuivers. Daarom besluiten de erfgenamen, onder meer de Heer van Arenshorst, Ter Bruggen en Blankvoort,  eigenaren van de boerderijen in Varsen,  enkele percelen groen te verkopen. In goed overleg met de meijers, de pachters, worden drie stukken grond uitgekozen: Veengebieden en een stuk grond "een parceel heijde ofte zaeijlant,  onge­veer 4 mudden gesaijs groot, neffens eenigh daar bij liggende laegelandt, genaempt het Koesmeer". Het zijn landerijen die bij verkoop de minste schade aan de “gemeene ingesetenen ofte meijerluijden hebbende en ten meeste profijte van de eigenaren”. Even verder wordt dit stuk land omschreven als ”namentlijck seeker parceel leggende op de punte tusschen de revieren de Vechte ende de Regge”.  Na de verkoop wordt op 10 november 1684 de balans opgemaakt. De verkoop heeft niet meer opgebracht dan 740 gulden en er resteert dus nog een schuld.  Een van de ondertekenaars van de verkoopakte is  Hendrik op de Dun stede.

Wat het verband is tussen deze Hendrik op de Dun stede en de naam Dunnewind is niet duidelijk.  Wel is duidelijk dat er een stuk grond wordt verkocht waarop even later een boerderij gebouwd wordt die de naam Dunnewint krijgt. Eigenaar van de grond is een rijke Zwollenaar  Dr. Lucas Nilant, een burgemeesterszoon.   In 1688 woont Asse Geerts op deze boerderij. Hij heeft daar grond ontgonnen en begint met landbouw. Asse komt ook voor in het Kohier zoutgeld uit 1694. Deze belasting was door de staten van Overijssel in 1693 ingevoerd en was gebaseerd op de 1000ste penning, een belasting over je bezit, huis en landerijen.

Asse en  Clasien zijn niet zelf eigenaar van de Dunnewind. Zij pachten de boerderij en zijn dus meijers.   De Heren van Varsen maken de dienst uit in de Marke. De pachters hebben weinig in te brengen. Ze worden in de Markeboeken maar zelden genoemd. Daarom blijft het beeld van de Dunnewind onvolledig, hoewel er enige aanknopingspunten zijn.

In 1702 worden Asse Geerts en zijn vrouw weer genoemd in een verkoopakte en in 1712 blijkt Asse overleden, want Clasien wordt weduwe genoemd die op de Dunnewind woont. De boerderij wordt rond 1705 verkocht aan Jan Alberts. Deze verkoopt de helft van zijn bezit door aan Jan van Muijden, de burgermeester van Zwolle. Later koopt van Muijden ook de andere helft van de boerderij. De Dunnewinds blijven er gewoon wonen.  Clasien is overleden na 1723. Op de Markevergadering van 23 juni 1705  is “De Heere Docter van Muijden” voor het eerst aanwezig als eigenaar/ eigenerfde.  Als “welkomskado” moet hij op de eerstkomende vergadering een “ancker wijns“ betalen. Dit is het moment waarop de Dunnewind in handen komt van de familie van Muijden.

Auteur:Henk Poelarends
Trefwoorden:Vecht, Regge
Personen:Dunnewind
Locatie:Varsen