MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel
Zoeken
Uitgebreid zoeken
  • Geplaatst door
  • Datum

    11/11/1960-1/4/1971

  • Auteur

    Pel Kotkamp (Poparchief Twente)

Beetshuis / Toe-stand-je - Hengelo

Verhaal

Beetshuis / Toe-stand-je - Hengelo

Het is 1960. De jeugd verveelt zich en hangt rond op pleintjes, portieken en bij cafetaria’s zoals bij de American Bar van v.d. Poel in de Veldbleekstraat. Op nozembrommers/buikschuivers rijden ze de hele dag rondjes in het centrum. B en W van Hengelo stellen in april voor om subsidie te verlenen aan de Hengelose Stichting voor Jeugdzorg om een clubhuis te beginnen in de binnenstad. Op dat moment heeft de Stichting het beheer over de buurthuizen ’t Lansink en ’t Kreejennus. Aan de Bornsestraat staat het fabriekspand van Hollandse Signaal Apparaten leeg.

De U.T.S. heeft het pand in gebruik gehad. Het is uitermate geschikt. In augustus wordt met de verbouwing begonnen. In het hoofdgebouw komen stafkamer, clubkamer, knutselruimte, handenarbeidslokaal, kleedkamer, donkere kamer, en keuken. Daar komt ook een langwerpige sociëteit met buffet, biljart, jukebox, televisie, vaste banken en zitjes. De plafonds worden verlaagd. De grote fabriekshal wordt omgebouwd tot spel-, sport- en dansruimte met een houten dansvloer. Uit de Holland Signaal tijd is er al een grote brede modelracebaan tussen de grote zaal en het gangpad. Na de verbouwing zal het gebouw “C. Beetshuis”. genoemd worden naar één van de pioniers van het jeugdwerk in Hengelo C.Beets.  Op 11 november 1960 wordt het C. Beetshuis in gebruik genomen met een groot muziekfestival/talentenjacht. Er treden 13 bands, trio’s en duo’s op. Er komen 350 jongeren op af. De prijswinnaars van het festival zijn;  The Broadway Stars uit Hengelo in het genre jazz- en dansmuziek. De winnaars in het rock en roll genre zijn The White Rockets uit Enschede (later The Buffoons) en bij de lichte muziek zijn de winnaars The Swinging Foxtails uit Hengelo.

NL-EsOKThenfo00205.jpg

Het Beetshuis wordt steeds beter bezocht door de jeugd. Er is van alles te doen en je kunt er terecht in de middag en avond en iedere zaterdagavond van 8 uur tot half 11 is er muziek in de grote zaal. Het seizoen van de club begint in oktober. In 1961 met een openingsdansavond waarbij The White Rockets optreden. Op 11 november van dat jaar hebben “acht luidruchtige orkestjes een paar honderd jongelui een prettige avond bezorgd. Er werd gespeeld met een overgave die niet onderdeed voor het geknal van bromfietsen in de binnenstad“ schrijft het Hengelosch Dagblad. Er wordt geen alcohol geschonken in het Beetshuis, maar een aantal jongens heeft toch heupflesjes in de binnenzak. Desondanks komt het geschreeuw van de jongelui niet boven de bandjes uit. Deze talentenjacht wordt gewonnen door The Magics met als 2e The Boomerangs en vervolgens The Golden Shadows uit Almelo, The Swinging Foxtails, The Headstrings, The Heartbreakers, The Skiffle Group uit Almelo en het Diamond Trio. In 1962 worden er nieuwe activiteiten toegevoegd. Nu voor kinderen onder de 14 jaar en voor moeders en vaders van de leden. Er is volleybal voor huisvrouwen, een kindercircus, er is een trampoline en nog veel meer activiteiten. Op 25 mei 1963 is er een muziek-dag ten bate van de Actie Dousadj, een dorp in Iran, wat bij een aardbeving volledig is verwoest. Er treden op het Hengelosch Mannenkoor, de Nöttenkrakers, de Twentsche Kweekschool-club, Judoschool Vogel, Gym-club Renata, en voor de muziek zorgen The Swinging Foxtails en The Everleij Sisters. De entree is een gulden en er is een verloting. De opbrengst is niet bekend. Er zijn heel veel activiteiten in het Beetshuis; ballet, volksdansen, modern dansen, muziekinstrumenten maken, cabaret, toneel, fotoclub, judo, boksen, volleybal enz. De leiding organiseert uitstapjes en droppings. Later worden er zwemlessen georganiseerd in Diekman in Enschede en het zwembad in Nordhorn. Liefhebbers worden daar met bussen naar toe gebracht. Eén van de uitstapjes is een jaarlijks zomerkamp op Terschelling. Op 3 december 1965 is er een tienerfeest met Sinterklaas-bal op muziek van The Swallows uit Hengelo.

NL-EsOKThenfo00207.jpg
The Swallows in het Beetshuis

Muziek avonden met bands zijn er af en toe. Dat wordt anders als in de loop van 1965 de Engelse beatmuziek definitief doorbreekt en er in ons land massaal beatbandjes ontstaan. In de jaren 60 speelt de Enschedese band Highway ’61 in het Beetshuis. Bert ter Brugge herinnert zich “ik wilde de performance wat extra dimensie meegeven door mijn microfoonstandaard ondersteboven te houden. Boven het podium hing een visnet gevuld met duizenden melkflesdoppen. Prompt blijft mijn microfoonstandaard daarin vast zitten. Het hele net kwam naar beneden en viel over ons heen. We konden geen kant meer op. Toch hebben we de hele set van 15 minuten met het net over ons heen uitgespeeld”. De Engelse band The Who ( My Generation) is bekend doordat ze gitaren stuk slaan tegen hun apparatuur en omdat hun drummer Keith Moon zijn drumstel meestal van het podium schopt. Op de Nieuwjaarsparty van het Beetshuis op 1 januari 1967 speelt de Enschedese band Hun. Hun drummer Henk van de Wetering is geïnspireerd door Keith Moon en schopt zijn drumstel met dubbele basedrum tot genoegen van het publiek ook van het podium.

The band HUN in het Beetshuis
De band HUN in het Beetshuis

Darius Dhlomo van de Stichting is dan coördinator van activiteiten, vooral organiseert hij het boksen. Maar hij stopt. Tot nieuwe coördinator wordt Kees Kooy aangetrokken. Hij komt uit het westen en heeft veel connecties met platenmaatschappijen en ook met bands. Hij gaat de optredens regelen en doet dat samen met vrijwilligers zoals Gijs Schinkel en Gerard Engbersen. Zij verzorgen ook de muziek als er disco is. Bij de club kan bijna alles en daardoor komen er steeds meer vrijwilligers om te helpen zoals Tonny Grimberg, de broers Errol en Robbie Swaap, Rob Schopping, Jeffrey Jans en vele anderen. Onder leiding van Kees Kooij wordt door de groep vrijwilligers de bar boven helemaal opnieuw ingericht. De nieuwe naam wordt “American Soul Bar. Een groot geschilderd bord met de naam wordt buiten aan de gevel gehangen.

Klussen in het Beetshuis met o.a. Jeffrey Jans, Rob Schopping en Errol Swaap
Klussen in het Beetshuis met o.a. Jeffrey Jans, Rob Schopping en Errol Swaap

Er treden in 1967 veel bands op. The Thunderbirds uit Hengelo spelen vaak, The Spiders uit Hengelo, Zuv-X-8 en The Honest Men uit Enschede, Penny Wise, The Bintangs, The David Copperfield Style, The Ro-d-ys en de band Outlook, die op dezelfde zondag optreedt met de protestzanger Armand. Uit zijn grote Amerikaanse cabrio wordt een versierde pijp gestolen. Wekenlang is door de leiding publiekelijk gevraagd wie er iets van weet. De pijp is nooit boven water gekomen.

NL-EsOKThenpo00010.jpg

 

Het jaar 1968 is het topjaar. Er komen grote bands, veelal met eigen bus en vanwege de grote fabrieksdeur kunnen ze gemakkelijk met de bus naar binnen rijden. Op zondagmiddag 17 maart spelen Cuby and the Blizzards, Cuby met zijn bontjas en in de band Herman Brood en Jaap van Eijk. In die tijd heet de club “Toestandje”. En in het Toestandje is de Toestand-bar geopend op dinsdag, woensdag en donderdag met doorlopend discobal. Elke zondagmiddag is er een band. In de meeste gevallen is de entree 2,50 gulden. Sommige bands treden zonder entree op in het gezellige boven-café.  Op 24 maart speelt de Hengelose band Faghm. En de zondag daarop After Tea.

Op 2e paasdag is The Swinging Soul Machine. In mei speelt The Golden Earring voor een volle zaal. Ook The Tielman Brothers trekken een volle zaal, vooral Indo’s en Molukkers vullen de zaal.  Omdat er niet meer dan 750 bezoekers in mogen, moeten er bezoekers worden geweigerd. En dan komt een grote Engels act op 25 augustus nl. Status Quo. Faghm speelt in het voorprogramma. Gertie Morsman, zanger van Faghm, vertelt over Status Quo “we zaten bij elkaar in de kleedkamer. Vlak vóór hun optreden gingen ze zich scheren , hun haar opmaken met versteviging en trokken ze hun podiumkleding aan. Ze hadden toen nog half lang haar. En op het podium beginnen ze hun set met de rug naar het publiek toe en draaien ze zich tegelijk om”.

NL-EsOKThenfo00216.jpg

In 1968 is het 100 jarig bestaan van Stork met o.a. een muziekfestival dat in een grote tent aan de Berfloweg wordt gevierd. Er komen 6000 bezoekers op af. De vrijwilligers van Het Beetshuis assisteren de organisatie bij de kaartcontroles. Het Beetshuis is in dat jaar hét “beat- blues- en soul mekka” van Hengelo. Elke week speelt er wel een grote Nederlandse of buitenlandse topgroep. Op één van de weekends in oktober speelt vanaf 2 uur in de middag de bluesband Art. 461. Daarna de Deense top-band Sir Henry & the Butlers. Daarna de Nederlandse groep Dragonfly en in de avond zijn The Outsiders met Wally Tax als zanger. De weken erop spelen Livin Blues, The Motions, Short ’66, Euson & Stax en The Shoes. Na dit jaar gaat het langzamerhand minder met het Beetshuis. In de loop van 1970 blijkt dat de ideeën van de leiding in het geheel niet meer overeenstemmen met die van de jeugd. Het gehele bestuur stapt op. Er wordt besloten een nieuwe club te beginnen. Ook onder een andere naam en die wordt Don Quichotte. De club zal er alleen voor tieners zijn en niet meer voor volwassenen en kleine kinderen. De club is dan het derde jeugdcentrum naast Fashion en Siësta. In de weekends zullen groepen blijven optreden. De eerste band is Sense of Humor in september als de verbouwingen klaar zijn. Dan is er op 22 november een talentenjacht in Don Quichotte. De popgroep Teach-In uit Enschede eindigt als eerste. Vooral hun vocale gedeelte stak met kop en schouders boven dat van de andere 5 popgroepen uit. Het beste kwam dit tot uitdrukking in het nummer See me, Feel me , een nummer van de Britse band The Who. Op de 2e plaats eindigde de Haarlemse groep Mental Attitude en daarna de Enschedese formatie Ex Libris. Er ontstaat brand in de American Soulbar met grote schade. Er wordt een nieuwe discobar gemaakt  achter in de grote zaal. Omdat het pand te oud, te brandgevaarlijk en te duur in onderhoud is wordt het huurcontract beëindigd per 1 april 1971. Helaas moet de club dan per die datum stoppen. Een aantal vrijwilligers wil nog doorgaan. Er wordt een tijdelijke ruimte gevonden in de kelder van het kloostercomplex op Thiemsbrug. De naam wordt ’t Keldertje. Darius Dhlomo van de Stichting Buurt en Clubhuiswerk verricht de opening.

NL-EsOKThenkr00012.jpg

De plek is te klein voor livemuziek  en andere activiteiten en er wordt besloten de club in zijn geheel te stoppen. Er blijven een paar medewerkers achter om alles juridisch af te wikkelen. Het betekent het einde van het Beetshuis.

Meer bands die hebben opgetreden in het Beetshuis;  The Troggs, The Tremeloes, John Mayall, The Firestones, The Witterlands, The Rowdy’s, The Rabbits, Shocking Blue, The Buffoons, The Sandy Coast, The Jokers, Gruppo Sportivo, Enigmatic, The First Move, The Funny Faces, Q ‘65, Names and Faces, Thunderbirds, Fairport Convention, Sir Henry and his Butlers e.v.a.


Verantwoording
Dit artikel is tot stand gekomen op basis van interviews met Gijs Schinkel, Gerard Engbersen, Tonny Grimberg en Henk Vaanholt door Pel Kotkamp en Jan Talman.

Verbeteringen en aanvullingen zijn welkom.   Mail naar info@poparchieftwente.nl

Terug naar_2_kl.jpg


 

Auteur:Pel Kotkamp (Poparchief Twente)
Trefwoorden:’t Kreejennus, ’t Lansink, Beetshuis, Toe-stand-je, Popmuziek Hengelo, Popmuziek Twente, Popmuziek, Hengelo, Beetshuis
Personen:C.Beets, Darius Dhlomo, Kees Kooy, Gijs Schinkel, Gerard Engbersen, Tonny Grimberg, Errol en Robbie Swaap, Rob Schopping, Jeffrey Jans
Periode:11/11/1960-1/4/1971