MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel
Zoeken
Uitgebreid zoeken

Het interview met Sien Munsterhuis over de vliegtuigcrash in Dulder (opgenomen in 1994)

Verhaal

Het in 1994 opgenomen interview met mevr.Sien Munsterhuis-Scheepers over de vliegtuigcrash in Dulder 26 juni 1942 Dit interview komt uit het boek: Dit Möt wie nich wier hebn

Het interview


"Now geleuw'k ook dat't mis is" (Hendrik Wolthuis, Duider, juni 1942)

Op 29 december 1994 had ik met mevrouw Gezina Maria Munsterhuis-Scheepers, geboren in 1919, thans de nog enig van de drie in levende zijnde getuigen van deze tragedie, een gesprek. Mevr. Munsterhuis kwam in mei 1941 in dienst bij Toon Nieland als hulp in de huishouding. Toon zijn zuster was kort ervoor overleden. De knecht was voor het landwerk en veeverzorging. Naast de huishouding hielp Mevr. Munsterhuis ook mee het vee te verzorgen en te melken. Zij zou in totaal meer dan 12 jaar huisgenoot van Toon blijven en in die periode vier keer verhuizen binnen een straal van minder dan een kilometer.
Het interview, waarin zij de details na ruim 53 jaar zeer nauwgezet wist te beschrijven, was open en bij het in herinnering roepen van deze tragische gebeurtenis, emotioneel. Zij sprak in haar vertrouwde Twentse taal en zo wil ik het hier ook opschrijven. Het interview werd met haar instemming opgenomen op een tape-recorder.

"Het was in den nacht dat wie lagn te sloapn. het was nen dag west van har wearkn, wie hadn tehoap, mien zuster en ik, de schuur schoon maakt. In de schuur woar ok de wc was, stun a joarn ne koets den nich meer broekt wördn. Toon brachtn doar vroger zien moder met noar de keark, mar zee leavdn nich meer.
De buurwichter Annie en Lisa Hesselink kwamn den dag ok op bezeuk en der wadn plann dat de dree wichter, mien zuster en de wichter van Hesselink den nacht zoln blievn sloapn. Gelukkig is dat nich duur goan.
Wie woondn in n oalderwets boemhoes. In't mildn veuran lag de woonkökn, doarachter de del met de niendeur. Toon slöap in de vönste kamer links, Hendrik lag rechts veuran in de eerste kamer en ik lag in de tweede kamer an de leenker kaant. Dee kamer scheut nog zo half tegn de del an. Achter miene muur har ie a voort de beest stoan, t melkvee. An Hendrik ziene kaant hadn ie nog t washok, woaras ie ok binnkwamn, de meikamer, de melkkamer en n peardestal. An de rechterkaant van t hoes was de waterput en ne rie beum. Achter t hoes stun de schuur en t hoonderhok".
"Now, wie sloapt,...Ooh God en dan word ik wakker, en doar is mie toch n gedoo. Op n good oagnblik koonp alles bie mie duur n zoalder hen valn. Het wadn brandbomn, wet ie wa, zukke heanige dinge, en braandn, braandn. Ik heb dee stikdekn van t ber grepn, dat heb ik. Oet de kast nog n paar jurkn en n paar schoon dee har ik pas nieuw, en doo de duur los, de kökn, de woonkökn in. Door koonp Hendrik oet de kamer en hee zeg: "Now geleuw'k ook dat't mis is."
Hee zer dit luk troag op zien Hengeloos, want doar kwam hee verdan. Hendrik stun in braand, Ooh God Hendrik braandn hoog op. De vlamn slöagn hoog teegn zoalder an. Ik smiet mien spul doar in de woonkökn op nen stool en ik met miene dekn deek van t ber har trökn, zonne orange-achtige
stikdekn was dat nog, ik met Hendrik an t houwn, totdat ik hem oet kreeg.
En t knapn en t gung der oundertuskn of, ko'j oe begriepn. En ik noar de vuurduur hen,...wil em los doon, met gen middel, t Gung nich duur den luchtdruk. Mer Hendrik hef zovöl verstaand, hee jach dat raam los an de vuurkaant. Het radio stun doar ok. Der wadn net nieuwe raams inkömn, dee aander wadn nog opschoefraams. Hendrik spreenk noar boetn hen en ik der ok achteran, mer ik har niks mer bie mie, dat har'k nich. Later hebt ze nog n stuk van nen schoon en zoo wier vuundn, dat hebt ze. Now, dat gung dwes duur t laand hen, op Meeknkaamp an.

Dat mot ik zegn, oundertuske as Hendrik noar n neugstn noaber löp um hölp te haaln heb ik eerst Toon nog hölpn, dee zat vast ounder t raam Toon zat slim ounder n reumatiek. Toon kon niks, totaal niks. Hee was van 1892. Ik kiek nog zo um n hook hen en -Ooh God- de schuur alns braandn al en too hebt wie t met n beadn op n loopn zet, tuske de appelbeum duur, dwes duur de tuffel hen met blootn veut, mer t was de zommerdag.
Toon har nog gooldweark van zien moo en zoo, ik wet nich wat hee nog meer har. Dat hef hee nog metgrepn. Het zat in zonne la, mer dee is hee ounderweg ok wier kwiet wördn. Later hebt zee dee weervundn. Familie in Amerika hebt dat later nog kreegn."
 

Bemhard Munsterhuis, wonende op de boerderij" SOLI DEO GLORIA" was een van de mensen uit de omgeving, die het vliegtuig hoorde aankomen. Hij sloeg alarm om een veilig heenkomen te zoeken en sprak volgens zijn dochter Sannie de historische woorden: "Ik geleuf dat de wereld vergeet".

Ook Johan Scheurink destijds een jongen van een jaar of 14, kan zich het neerstorten nog goed herinneren. Het was zeer onrustig in de lucht, zij zaten thuis in de schuilkelder toen dichtbij het vliegtuig te pletter sloeg. Hij zag met zijn familie de bommenwerper vanuit het noord westen in glijvlucht naar beneden komen. Het vliegtuig raakte een boom en stortte neer. Bij het later ontploffen van de twee zware bommen sneuvelden er bij hen vele ruiten, zelfs de pannen vlogen
door de luchtdruk van het dak.

Veel later vonden zij een van de afgeronde Bentheimer hoekstenen, die bij het huis van Toon Nieland een van de beide hoeken van de 'niendeur' had gemarkeerd. De afstand was ongeveer een kilometer van de boerderij. Wat een ontzettende kracht moet hier achter gezeten hebben.

We laten mevr. Munsterhuis-Scheepers, die op de vlucht was geslagen verder aan het woord:
"Bie Meeknkaamp was niks, dee wadn toe pas trouwd. Wie roopt nog: Jan sloap ie nog, Rika sloap ie nog?. Wie heurdn niks, dee wadn ok al weg. Too gung't verdan op Hesselink Dieks an. Doar zat Hendrik al, alle melk dee ze doar 's avonds mölkn hadn, hadn ze in nen grootn teil doan en doar zat
Hendrik met ziene been in umdat hee helemoal verbraand was. Hendrik Wolthoes was nooit zo vlug, met gen onweer of net zölfde wat, hee kwam nooit oet ber. Hee was ok nergens bang vuur. Mer too in den nacht kwam hee, hee stun in braand. Joa, mer in n oavond (26 juni, BW) was Hendrik nog nich noar t zeeknhoes. Ie zagn van hem gen oog meer, hee har alles dicht zitn, dat har hee, n heel dik gezicht. Later in oavond is hee dan nog weg kömn. Hee hef der later
gelukkig helemoal weanig van oaver holdn. Toon en ik hadn ok wieder niks.
Wie wadn nog mer net bie Hesselink of nen onwiesn knap was der te heum, en zoas later is blekn, is de hele boerderiej toen duur nen ontploftn bom kapot kömn.
Wie hebt völ geluk had, dat heb wie. Ik was onzettend bang en dat bin ik ok aait blevn. Ik döarvn ja geels nich weer noar de stie woar de boerderiej har stoan hen, ik döarvn der ja nich noar te kiekn". Tot zover het interview met mevr. Munsterhuis. Jan Munsterhuis

De rust van Hendrik Wolthuis, toen 40 jaar oud, is te verklaren, hij had al veel meegemaakt. Hij was, volgens zijn nog in leven zijnde broer Bemhard
Wolthuis van 88 jaar oud, voor zijn nummer als militair gelegerd geweest in de Betuwe. Hendrik Wolthuis, zijn leven lang boerenknecht, liep enigszins mank. Dit was het gevolg van een ongeval met een 'störtkoar', nabij Oldenzaal.
Een verhoogde schoen zorgde voor compensatie. Hendrik kwam tragisch aan zijn einde. Na het bijwonen van de H. Mis bij de paters in Zenderen verbrijzelde hij zijn knie na een val van het in de kerk. In 1978 stierf hij hieraan te Delden, 76 jaar oud.

Auteur:auteur Bert Wolbert uit Dit möt wie nich wier hebn uitgegeven mei 1995
Trefwoorden:Tweede Wereldoorlog, Oorlogsschade, Bommenwerpers, Wrakken, Vliegtuigen, Verwoestingen
Periode:6/1942
Locatie:Twente, NL, Saasveld, Voortsweg

Locatie op kaart