MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

Gerard Wolbers uit Lemselo, een vergeten oorlogsslachtoffer

Verhaal

Het was op een zaterdagavond ergens eind 1941/begin ’42 toen Gerard Wolbers uit Lemselo samen met een stel vrienden de dansschool Kolmschot aan de Bentheimerstraat in Oldenzaal verlieten. Het was oorlog maar de danslessen gingen vooralsnog gewoon door.

Deze jaartalschatting 1941/’42 is gebaseerd op een prachtige film van Hans Kolmschot uit Oldenzaal, over de WOII in en rond Oldenzaal. Gerard Wolbers zien we in deze film figureren, staande boven op een Jan Plezier met leerlingen van dansschool Kolmschot. Zij waren een dagje uit, op weg naar Rolink in Ootmarsum. De accordeon speelde, de jongens en meisjes dansten op straat en onder grote hilariteit werd er bok gesprongen. Het was in de zomer van 1941. Hoezo oorlog!

Foto

Jens Scheuten, de vader van Toon Scheuten, had de jongens nog gewaarschuwd maar de dansavond wilden de jongens niet missen. Op weg naar huis die zaterdagavond werden ze verrast door een razzia van de Duitsers en werd Gerard samen met Toon Scheuten, Bets Harperink en andere jongens opgepakt. De fiets van Gerard Wolbers bleef staan hij Kolmschot en ze werden afgevoerd, waarschijnlijk naar het stadhuis van Oldenzaal. Op weg daarheen ziet Gerard kans een foto van zichzelf te voorzien van een tekst en deze op straat te gooien.

Je kunt je afvragen, wat moet een jonge man nu met zo’n mooie foto op zak en dat nog wel op briefkaartformaat? Het zou best kunnen zijn dat deze was bestemd voor een ontluikende liefde bij de dansschool. We kunnen er alleen maar naar gissen. 
 
Bij de St.Plechelmus kerk werden de jongens tegen de kerk gezet met de handen omhoog en werd een selectie gemaakt wie te werk zou worden gesteld elders in Nederland. Toon Scheuten was nog jong en mocht naar huis. Zijn vader kwam hem halen met de ‘schoefkoar’. Toon heeft dit verhaal vaak verteld volgens zijn vrouw en dochter.
 

Onderduik

Volgens de broers Jos en Frans van Gerard werd deze foto een dag later teruggevonden door klootschieters en bezorgd bij hun ouders in Lemselo. In de tekst achterop de foto schreef Gerard dat zij zouden worden tewerkgesteld in Holland, maar volgens broer Jos is dit Wageningen geworden, waar hij wist te ontsnappen. Nadien was hij ondergedoken en sliep hij ‘s nachts niet meer thuis. Ze hadden achter hun huis in de houtwal een schuilplaats. 

Bevrijding

De oorlog gaat verder. De bezetter eist steeds meer. Mannen worden opgepakt om te werk te worden gesteld, ook naar Duitsland. De Joden worden systematisch vervolgd om te worden afgevoerd naar vernietigingskampen. Van de Oldenzaalse Joden overleven er maar vijf de oorlog. Na de mislukking van de Slag bij Arnhem in september 1944 duurt het nog tot het voorjaar van 1945 voordat de geallieerden Twente bereiken. Het is in de morgen van 2e Paasdag, 2 april 1945 als de tanks Oldenzaal binnen rollen. Het volk heet hen een warm welkom toe. 

Waarschijnlijk is ook Gerard Wolbers hierbij van de partij. Want in het verloop van deze maandag gaat Gerard naar huis. Maar midden op de Lemselose Es, dicht bij zijn huis gaat het mis. Hij komt een zenuwachtige Duitsers patrouille tegen die voorzichtig inventariseert hoever de geallieerden zijn opgerukt. Zij beginnen direct te schieten. Gerard, oud 22 jaar, wordt dodelijk troffen.

Volgens oorlogshistoricus C.B. Cornelissen is hierbij ook J. Nijhuis aanwezig en deze raakt zwaargewond. Diezelfde dag wordt in Weerselo ook Bernard.G. Welman neergeschoten door een Duitse patrouille. Hij overlijdt op 3 april en ligt in Weerselo begraven. De broers Wolbers zijn niet bekend met het feit dat een 2e persoon hun broer vergezelde. Zij waren nog kinderen en vertellen met nadruk dat na de oorlog niet meer werd gesproken over de tragische dood van hun broer en alle ontberingen in de oorlog. Men bouwde aan een nieuwe tijd.

Gerard Wolbers wordt overgebracht naar het Ziekenhuis te Oldenzaal waar hij blijkt te zijn overleden. In de jaszak van Gerard vindt men een armband met de letters NBS erop. Een afkorting van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten, een organisatie die in september 1944 werd opgericht als een bundeling van alle ondergrondse verzetsbewegingen met als doel de geallieerden te ondersteunen bij de bevrijding. Voor de vader van Gerard was dit een complete verassing. Gerard wordt begraven op het kerkhof aan de Hengelosestraat in Oldenzaal en tijdens de begrafenis is de kist bedekt met de Nederlandse driekleur.

Als eerbetoon wordt zijn naam in augustus 1948 uitgebeiteld op een gedenksteen bij de Mariakapel op de Tankenberg, samen met twee Oldenzalers die ook sneuvelden in de oorlog.

Auteur:Bert Wolbert
Trefwoorden:Monumenten, Schuilplaatsen, Tweede Wereldoorlog, Overijssel WOII, Gevallenen, Executies, Bevrijding
Periode:1940-1945
Locatie:Lemselo, NL, lemselo, lemseloseveldweg

Locatie op kaart

4 annotaties

Annotaties

Deze steen staat bij de Mariakapel op de Tankenberg.
Algemeen door Heemkunde Weerselo op 29 apr 2016 om 06:41:17

Ik ga dit voor u navragen.
Algemeen door Heemkunde Weerselo op 02 apr 2016 om 16:01:13

Ik dank u alvast hartelijk.
Algemeen door hjk op 02 apr 2016 om 16:13:33

Waar bevindt zich de grafsteen als te zien op de laatste foto? De grafsteen op het Oldenzaalse kerkhof is een andere (daar n.l. staat de Nederlandse leeuw op en de tekst: KONINKRIJK DER NEDERLANDEN G.J.H. WOLBERS; de data zijn wel hetzelfde).
Algemeen door hjk op 30 mrt 2016 om 07:54:42

Plaats een annotatie

Velden met een zijn verplichte velden.

Soort
Titel
Bericht
Bestand