MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

Grote Markt - Burgemeesters als rechters

Verhaal

Burgemeesters als rechters
Iedereen moest de kaak of schandpaal goed kunnen zien. De rand van de Grote Markt was daarom een goede plaats. De Zwollenaar kwam er geregeld langs en door de grootte en fraaie vormgeving van de schandpaal werd ook het oog van de vreemdeling ernaar getrokken. Extra bekijks trok de paal als een veroordeelde eraan vastgemaakt was en zo te schande stond voor de hele stad. Ook het toedienen van lijfstraffen als geseling gebeurde zichtbaar aan de paal om iedereen af te schrikken.

Meestal was de schandpaal niet in gebruik en dan vooral het symbool voor de straffende hand van de stad. Het stadsbestuur mocht rechtspreken over wie iets misdaan had en de straf meteen ook laten uitvoeren. Zwolle was met Deventer en Kampen in Overijssel de enige stad die zelf de doodstraf mocht opleggen. De stad had hiervoor een beul in dienst. Deze deed zijn werk op de Grote Markt op een schavot voor het gebouw van de Hoofdwacht. Het opleggen van de doodstraf bleef wel een uitzondering.

De laatste misdadiger die in Zwolle de doodstraf kreeg was Albert Wetterman voor de moord op zijn vrouw. Hij werd in 1837 opgehangen voor de ogen van het publiek, dat massaal was toegestroomd. Professionele rechters hadden toen het vonnis uitgesproken, want het Zwolse stadsbestuur was sinds 1811 zijn rechterlijke bevoegdheid kwijt.

Mayors as judges
The stocks or pillory had to be clearly visible to every passer-by. The boundary of the Grote Markt was the perfect place. Residents frequently walked past this location, and due to the size and attractive design of the pillory, strangers were drawn to it as well. But the pillory drew even more spectators when a convict was bound fast to it, shaming them before the entire city. Corporal punishment – such as floggings – was also administered at the pillory to deter further criminality among the populace. But the pillory was not used often, so stood mainly as a symbol for the punitive power of the city authorities. The city council passed judgement on people who had committed an offence and administered the punishment directly. Together with Deventer and Kampen in Overijssel, Zwolle was the only other city with the power to impose the death sentence, and employed an executioner for this very purpose. The executioner carried out his sober task at the Grote Markt on a scaffold in front of the main guardhouse, known as the Hoofdwacht. However, imposition of the death sentence was a rare spectacle. The last criminal to be given the death sentence in Zwolle was Albert Wetterman for the murder of his wife. He was hanged to death in 1837 before a very large public audience. Professional judges pronounced judgement in that case though, as the Zwolle city council had lost its judicial authority in 1811.

Bürgermeister als Richter
Früher gab es ihn, den Pranger, auch Schandpfahl genannt. Und jeder sollte ihn gut sehen können. Wohin also damit? Am besten an den Rand vom Grote Markt. Jeder Zwoller kam früher oder später dort vorbei. Kein Wunder also, dass der riesige und durchaus kunstvolle Pfahl die Blicke auf sich zog. Vor allem dann, wenn ein Verurteilter daran festgebunden wurde, um die Schande für die ganze Stadt zur Schau zu stellen. Auch der Vollzug von Leibstrafen wie zum Beispiel Auspeitschungen erfolgte in aller Öffentlichkeit an diesem Pfahl, jedem zur Abschreckung. Meistens war der Schandpfahl nicht in Gebrauch, aber auch dann stand er dort als Symbol für die strafende Hand der Stadt. Der Magistrat war befugt, über jeden, der ein Verbrechen begangen hatte, zu richten, und durfte die Strafe auch sofort vollstrecken. Zwolle gehörte mit Deventer und Kampen übrigens zu den Städten in Overijssel, die auch die Todesstrafe verhängen durften. Die Stadt beschäftigte hierfür einen eigenen Henker. Dieser versah seinen Dienst auf dem Grote Markt, an einem Schafott vor dem Gebäude der Hauptwache. Allerdings wurde die Todesstrafe nur selten verhängt. Der letzte Delinquent, der in Zwolle mit dem Tod bestraft wurde, war Albert Wetterman - wegen Mordes an seiner eigenen Ehefrau. 1837 wurde er vor den Augen der Öffentlichkeit, die sich zahlreich eingefunden hatte, gehenkt. Verurteilt wurde er übrigens schon von Berufsrichtern, denn der Zwoller Magistrat durfte seit 1811 nicht mehr selbst Recht sprechen.

Auteur:Allemaal Zwolle
Trefwoorden:Verhalen over Zwolle
Locatie:Overijssel, NL, Zwolle, Grote Markt

Locatie op kaart

0 annotaties

Annotaties

Er zijn nog geen annotaties op dit item

Plaats een annotatie

Soort
Titel
Bericht
Bestand