MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

Burg. Drijbersingel - Drek en vuil

Verhaal

Drek en vuil
Al vanaf de Middeleeuwen deed Zwolle zijn best om de stad schoon en begaanbaar te houden. Het vuil moest met de hand worden verzameld en naar buiten gebracht; een vies en zwaar karwei. Eeuwenlang werd dit werk gedaan door zogeheten ‘karrenlieden’. Zij pachtten het recht op het vergaren van huis- en straatvuil om het verwerkt tot compost te kunnen verkopen voor grondverbetering. Ook menselijke mest werd zo nuttig gebruikt. In 1873 voerde de stad een wisseltonsysteem in om dit vuil met vaste regelmaat huis aan huis te kunnen innemen.

Mannen van de gemeentelijke reinigingsdienst kwamen een paar keer per week langs om een volle ton om te ruilen voor een lege. Ze droegen een dik leren zadel op hun linkerschouder. Met een handige beweging zwaaiden ze de volle ton op het zadel, liepen er zo mee heen om de ton daarna op de tonnenwagen neer te laten. Het stadsvuil werd gebracht naar de mestvaalt over de Achtergracht in Holtenbroek. De brug ernaartoe kreeg daarom de bijnaam ‘Mesthoopbrug’.

Aanleg van riolering en watercloset maakte het tonnensysteem achterhaald, al zou het tot beginjaren ’70 duren voordat het laatste tonnetje werd opgehaald. Door de uitvinding van kunstmest was er toen ook weinig vraag meer naar natuurlijke mest.

Grime and filth
Zwolle had been doing its best since medieval times to keep the city clean and appealing. Waste had to be collected by hand and brought outside the city – a dirty and heavy task. This work was done for centuries by ‘cart folk’. They leased the rights to gather domestic and street waste to process it into compost and sell it for soil improvement. Human waste was also utilised in this way. In 1873, the city introduced an exchangeable barrel system to collect waste house-to-house on a permanent schedule. Men from the municipal cleaning service came a couple of times a week to exchange a full barrel for an empty one. They wore a thick leather saddle on their left shoulder. With one skilful movement, they would swing the full barrel onto the saddle, then take it to the barrel wagon and place it on this cart. The urban waste was brought to the dunghill over the Achtergracht in Holtenbroek. The bridge to this location thus came to be known as ‘Dunghill bridge’. The construction of sewers and water closets made the barrel system obsolete, although it would take until the early ’70s before the last barrel was collected. The invention of artificial fertiliser also resulted in a massive decline in demand for natural manure.

Müll und Mist
Bereits seit dem Mittelalter tat man in Zwolle alles dafür, um die Stadt sauber und begehbar zu halten. Müll musste von Hand gesammelt und aus der Stadt gebracht werden: eine Knochenarbeit. Jahrhunderte lang erledigten die sogenannten „Karrenmänner“ diese Arbeit. Sie pachteten das Recht, Haus- und Straßenmüll zu sammeln, den sie zu Kompost verarbeiteten, der wiederum als Düngemittel sehr begehrt war. Auch menschliche Fäkalien wurden auf diese Weise wiederverwertet. 1873 führte die Stadt ein Austausch-Mülltonnensystem ein. Die städtischen Müllmänner zogen mehrmals in der Woche von Haus zu Haus, um eine volle Tonne durch eine leere zu ersetzen. Sie trugen einen dicken Ledersattel auf ihrer linken Schulter. Mit einer geschickten Bewegung schwenkten sie die volle Tonne auf den Sattel, um sie einige Schritte weiter auf den Tonnenwagen zu hieven. Der städtische Müll wurde auf den Misthaufen hinter der Achtergracht in Holtenbroek gebracht. Die Brücke, die dorthin führte, erhielt daher den Beinamen „Misthaufenbrücke“. Durch die Kanalisation und das aufkommende Wasserklosett wurde das Mülltonnensystem allmählich überflüssig, aber es sollte noch bis Anfang der 1970er Jahre dauern, bis die letzte Tonne abgeholt wurde. Seit der Erfindung des Kunstdüngers ließ auch die Nachfrage nach natürlichem Mist nach.

 

Auteur:Allemaal Zwolle
Trefwoorden:Verhalen over Zwolle
Periode:1917
Locatie:Overijssel, NL, Zwolle, Burgemeester Drijbersingel

Locatie op kaart

0 annotaties

Annotaties

Er zijn nog geen annotaties op dit item

Plaats een annotatie

Velden met een zijn verplichte velden.

Soort
Titel
Bericht
Bestand