MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Overijssel.

Hanzeboog, treinhistorie en -geluiden

Verhaal

Op zaterdag 4 juni 1864 werd er feest gevierd aan de IJssel: de treinverbinding tussen Utrecht en Zwolle was voltooid. De spoorbrug over de rivier, waarvoor minister Thorbecke op 7 oktober 1862 de eerste steen had gelegd, was de eerste vaste oeververbinding op deze plek.

Om 15.35 uur op die 4de juni in 1864 arriveerde, onder de tonen van het Stedelijk Muziekkorps, de eerste, feestelijk versierde, stoomtrein uit de richting Utrecht. De stad had er lang op moeten wachten, want al in 1845 werden de eerste plannen voor de Overijsselsche Spoorweg Maatschappij (OSM) gepresenteerd; maar die waren op niets uitgelopen. De uiteindelijke verbinding kwam tot stand dankzij de Nederlandsche Centraal Spoorwegmaatschappij (NCS). Van een gecombineerde trein- en verkeersbrug was het niet gekomen. Een vaste oeververbinding op die plek werd, onder andere vanwege de geringe omvang van het wegtransport, niet urgent geacht. Tot 1930 fungeerde nog het Katerveer, even verderop stroomafwaarts. Pas toen kwam er bij Zwolle een brug over de IJssel, in 1970 gevolgd door een tweede.

Op zaterdag 8 december 2012 was er wederom feest ter gelegenheid van een nieuwe treinverbinding: de lijn tussen Zwolle en Lelystad, de Hanzelijn, werd voor het publiek geopend. Twee dagen eerder had koningin Beatrix de offi ciële opening verricht. De oude brug uit 1864 was toen al niet meer te zien, want die was in september 2011 gedemonteerd.
Wat restte, was de plaquette die in 1862 was aangebracht ter herinnering aan de eerste steenlegging door minister Thorbecke. Precies anderhalve eeuw nadien werd dit gedenkteken, gerestaureerd en gefl ankeerd door twee hefwielen op een pijler van de oude brug, opnieuw onthuld. Zo vonden, twee maanden voor de opening van de nieuwe brug, historie en toekomst elkaar.

Treingeluiden
Van alle eerste keren
herinner ik mij ook de trein.
We moesten in Zwolle zijn
voor nieuwe zondagse kleren.
En achter de lijn op het perron
mocht ik ab-so-luut niet komen,
want daar werd je meegezogen;
de gruweldood op het station.
Moederangst, herinneringen
over ‘t voorbijgaan der dingen,
tijdens mijn gang naar een trein.
Achter de streep is het dringen,
wachtend op rails die gaan zingen
voor onze vorstin en de Hanzelijn.

Dick Schlüter, Dichter bij Overijssel (Geschreven ter gelegenheid van de opening van de Hanzelijn op 6 december 2012 door koningin Beatrix.)

Trefwoorden:IJzeren Eeuw Overijssel, Spoorbrug, Spoorlijn, Spoorwegen, Hanzeboog
Personen:J.R. Thorbecke
Periode:1864-2012
Locatie:Zwolle
Digitaliseren Embed
Digitaliseren
Embed