MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

1945 Feest met natte voeten

Verhaal

Bijschrift kopfoto: Foto Voerman

Feest met natte voeten
Koninklijk bezoek 5 september 1945

Strikt genomen is het geen koninklijk, maar slechts een prinselijk of beter prinsesselijk bezoek, waarmee Zwolle op 5 september 1945 ter afsluiting van alle vieringen in verband met Koninginnedag vereerd wordt. Geen Koningin Wilhelmina, geen Prins Bernhard en ook geen Prinsesjes, al had heel Zwolle daar wel op gehoopt. De feestvreugde is er niet minder om, want Oranje is een baken in woelige tijden.

Zo kort na de oorlog moet er nog veel hersteld of anderszins geregeld worden. Kranten zitten nog volop in de zuiveringsperiode, Zwolle wordt bediend door een plaatselijke editie van de verzetskrant Het Parool. Die staat vol met berichten over processen tegen beruchte nationaalsocialisten, en van lange rijen toneelspelers en musici moet gemeld worden dat ze twee tot tien jaar geschorst zijn. Kortom, Nederland is nog aan het opkrabbelen. Daarom is het extra betreurenswaardig dat de Koninginnefeesten geteisterd worden door veel regen. Zo is er vlak daarna een ingezonden brief, waarin een huismoeder vertelt, hoe ze het feest, vier man sterk, op nieuwe schoenen wilde vieren. De aanschaf was al moeizaam genoeg verlopen, met uiteindelijk succes in de … veertiende winkel. Maar op Koninginnedag werd het verse schoeisel door meedogenloze regen getest: hakken weekten los, zolen braken, en eenmaal doornat kon je ze gelijk weer weggooien. Op natte kousenvoeten kwamen we thuis, het overschot van onze nieuwe schoenen in de hand, de waarde van 17 gulden, waarvoor mijn man en ik een week lang hard moeten werken. De feestvreugde was voor ons voorbij…

Maar voor de gemiddelde Zwollenaar was enige feestelijke ontspanning dus wel erg gewenst, en hoewel Prinses Juliana alleen verscheen, was het enthousiasme bijzonder groot. Dat begon al bij de Baileybrug over de IJssel en het gejuich kon zich gedurende de hele rijtoer voortzetten, te meer omdat de gesloten Cadillac toch nog, tussen de buien door, vervangen kon worden door een open cabriolet. Na de obligate ontvangst ten stadhuize eindigde de tocht aan de Stationsweg, want voor Hotel Wientjes was een podium opgeslagen, van waaraf de Prinses het defilé van kranig marcherende militaire muziekkorpsen mocht afnemen, maar vooral de grote historische optocht kon bekijken.

“Historisch” moet in dit geval begrepen worden als “afreageren van oorlog en bevrijding”. Dat was niet eenvoudig. Waren er vele wagens, die absoluut beneden peil bleven en waarin soms de banaliteit hoogtij vierde, er waren gelukkig ook voorbeelden die getuigden van goede smaak en gevoel voor stijl. Bij de eerste categorie worden als voorbeelden genoemd: een wagen met veroordeelden, een met zwarthandelaren, en ook de wagen over de illegale pers vond geen genade in de ogen van de verslaggever. En toch was het de moeite waard om zo positief mogelijk aandacht aan het optuigen van de praalwagens te besteden, want je kon er geld mee verdienen. Zo staat een dag later het juryrapport, in gekuiste vorm, in de krant, zodat een ieder kennis kon nemen van de hoofdprijswinnaars ( 100 gulden !!). Twee eerste prijzen verdienen ook hier vermelding: Nr. 17 Van machinist tot boer door ondergedoken locomotief-personeel. En: Nr. 6 Laat hun offer niet vergeefs zijn door Chr. Jong. Ver. op G.G. Het moet een optocht met duidelijk therapeutische werking geweest zijn.

Na het (nauwelijks) historische spektakel nam de Prinses al spoedig afscheid, maar niet dan nadat een exclusief Zwolse specialiteit nog ter bezichtiging voorgeleid was – de vierling. Aan de hand van hun ouders klommen de dreumesen, hoewel niet zonder luidkeels protest, de treden van het podium op om Zwolse balletjes te overhandigen. Het bezoek bezegelde de Bevrijding: Het was alles tezamen de bekroning van een Oranjefeest, zoals we nog nimmer hier beleefden.

Sjaak Onderdelinden

Trefwoorden:Koninklijke Bezoeken
Periode:1945
Locatie:Zwolle