MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

1842 Hoe Koning Willem II aan zijn bureau kwam

Verhaal

 

 

Kopfoto: Overijsselsche Courant, 14 mei 1842 (Collectie Historisch Centrum Overijssel)

1842 Hoe Koning Willem II aan zijn bureau kwam
Koninklijk bezoek 18-21 mei 1842

Het had in 1830 niet veel gescheeld, of de nog jonge Prins van Oranje (1792-1849) had, al ruziënd met zijn vader, voor België gekozen. Maar Willem I had hem streng toegesproken en zijn zoon weer in het gareel gekregen, zodat hij in 1840 met gerust geweten de regering aan hem kon overdoen. Een traditionele conservatief-absolutistische vorst kreeg Nederland, en er was een Thorbecke (en algehele Europese revolutionaire toestanden) voor nodig, om hem in 1848 een Saulus-Paulus belevenis te geven: Zelf gaf Willem II toe, dat hij toen in één dag van conservatief tot liberaal werd (in die tijd stond “liberaal” nog voor vooruitstrevend…). Maar toen Willem II in 1842 Zwolle bezocht, lag die liberale wending nog in de schoot der toekomst verborgen. De afstand tussen vorst en volk is reusachtig, het krantenverslag  spreekt ofwel van Zijne Majesteit ofwel, nog eerbiediger, van Hoogstdezelve, een woord dat hopelijk volledig uit onze taal verdwenen is.

De krant, die dan nog Overijsselsche Courant heet en slechts twee keer per week verschijnt, pakt op 28 mei 1842 uit met een extra uitgave, geheel gewijd aan het bezoek dat Hoogstdezelve van 18 tot 21 mei aan Overijssel (van Vollenhove tot Enschede) bracht. Het feestnummer wordt opgesierd met het provinciewapen, en daaronder staat Transisalania, de fraaie Latijnse naam voor Overijssel. Opvallend is het enorme enthousiasme, waarmee de Koning overal ontvangen wordt. De krant geeft daar twee redenen voor: Willem wordt alom bewonderd als oorlogsheld, als bestrijder en bevrijder van Napoleon, als Held van Waterloo en van Quatre Bras, maar ook als Koning, die gedurende de 19 maanden van Hoogstdeszelfs regering heeft getoond, het welzijn der ingezetenen te  w i l l e n, bestaande gebreken te verhelpen en gewigtige bezwaren opteheffen.

Dus werd de Koning alom luid toegejuicht, en daar bleef het niet bij; er was in die tijd een eerbetoon, dat nu ook bij het bezoek aan Overijssel herhaaldelijk werd toegepast, ook in Zwolle. Nauwelijks was het koninklijke rijtuig de Sassenpoort gepasseerd, toen de paarden van het rijtuig afgespannen werden en hetzelve door een aantal personen werd voortgetrokken. Dit alles onder het gejubel eener verbazende menigte. Bezocht werden de Grote Kerk (alwaar inmiddels het keurig orgel werd bespeeld) en het Paleis van Justitie, maar ook de werkplaats van den Kabinetwerker Kamphuis, van wien Zijne Majesteit een, door dezen bekwamen werkman vervaardigd, keurig meubelstuk, zijnde een bureau dit Ministre en palissandre, geliefde aan te kopen. Dit is volstrekt uniek! Bij alle koninklijke bezoeken die nog zouden volgen, is er sprake van meer of minder geslaagde geschenken áán de Oranjes. Maar de eerste had anders gehandeld: Willem II investeerde in de Zwolse economie met een gerichte aankoop – aldus bevestigend, wat een veelbelovend vorst Nederland aan hem had.

Opvallend was een bezoek aan de Stads Armeninrigting, waar 800 (!) leerlingen van de kleine kinder-, werk- en naai-scholen voor de Koning zongen en door Hoogstdenzelven met de meeste minzaamheid werden bejegend. En dat was nog niet alles: Het behaagde Zijner Majesteit Hoogstdeszelfs naamtekening in het gastenboek te zetten, en de krant wijst er op dat dat gastenboek met die handtekening niet onaanzienlijk aan waarde gewonnen had… Verder waren er diners, er was een bal (Op het bal begeleidde Zijne Majesteit onderscheidene dames in eene polonaise) en heel Zwolle baadde in feestverlichting, de Koning bezigtigde de schitterende algemeene illuminatie, waarvan eene wedergade in Zwolle niet bekend was. Inderdaad, het hele bezoek kende zijn weerga niet – maar het was dan ook het eerste.

Sjaak Onderdelinden

Trefwoorden:Koninklijke Bezoeken
Personen:Koning Willem II
Periode:1842
Locatie:Zwolle