MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Overijssel.
Zoeken
Uitgebreid zoeken

Kruuskoele

Verhaal

Dat plunderingen , moorden en brandschatten rond 1900 ook in onze lage landen plaatsvonden zal veel vraagtekens oproepen; in zo'n sompig  rustig gewest als het onze zou dat niet tot de mogelijkheden behoren. Maar niets is minder waar. Menslievendheid was ook toen ver te zoeken als het zwelgen naar gewin, zelfverrijking en macht een mens parten speelt. Bedreiging en omkoping van kleine luyden om een opstand te ontketenen tegen het bestaande establishment door een door zichzelf gekroond  heerschap van aanzien met zijn onderhorigen kon snel worden georganiseerd. Kasteelheren met uitgestrekte bezittingen lieten zich in hun levensonderhoud voorzien door wat overvallen en berovingen opleverden van handelaren  die met hun negotie de Hessenwegen bevolkten. Niet dat zij zichzelf hieraan schuldig maakten, nee het minste allooi en gespuis van de richel wisten hun misdaden af te wentelen op de schouders van hun kasteelheren c.q. broodheren. Een zeker geestdriftig Nederlander, Johannes van den Bosch, wist met inzet de alom heersende landloperij en bedelarij in de westelijke grote steden aan te  pakken. Onder het bewind van Koning Willem I werden grote groepen onaangepasten overgebracht naar  delen van  de onontgonnen provinciën.

Toch was er Sijtje, een God-vrezend vrouwtje die geloof, hoop en liefde in praktijk bracht door veel genezingen onder deze ontaarden te verrichten. Niemand kende haar echt, laat staan waar ze woonde. Onverwachts sprong ze bij in gezinnen waar ziekte en bittere armoe het leven van alle dag tekende, ja met enkele stuivers wist ze gezinnen van de hongerdood te redden.  Op een dag vond men haar vermoord aan een zandweg, de enige verbinding van Raalte naar Ommen, bij de rand van een verraderlijk ven waar al menig misdadiger bij een vluchtpoging zijn einde vond in de niet te peilen diepte  van dit donkere uitgestrekte ven.                                                         

Op het grondgebied waar vier gemeenten elkaar treffen werd  Sijtje om het leven gebracht om een paar centen. Op deze  gruwelijke plaats is zij begraven, met op haar graf een kruis van een paar boomtakken. In dit fictieverhaal rust in een naamloos diepe kuil Sijtje. Sinds jaren een bedevaartsplaats met de toepasselijke naam “Kruuskoele“.    

Haar moordenaar werd onder grote publieke belangstelling terechtgesteld door ophanging aan een kastanjeboom die bij haar graf stond. Maar in 2008 in een hevige storm is gesneuveld. Passanten menen nog het ijselijk gegil te horen van een vrouw in doodsnood op avonden als de weergoden wraak nemen met bliksemflitsen en knetterende donderslagen over deze lage landen.

                                                                                 

Op de plaats waar eens de boom stond horen aanwonenden en voorbijgangers gorgelende geluiden van iemand die naar adem snakt en tot in de verre omgeving, ja tot in het ven te horen is wanneer zich hier hevige stormen uitleven. In de annalen van deze fictieve gebeurtenis staan vele pelgrimages en zelfs bedevaarten naar de plaats waar bezoekers telkens nieuwe energie ervaren, alsof Sijtje met haar aanwezigheid op deze plaats kracht en moed geeft waar vier gemeenten elkaar omarmen. 

H. Huisman 
14 -04- 2017                                                                                 

 

                                                                                                                                                          

Auteur:Henk Huisman
Digitaliseren Embed
Digitaliseren
Embed