MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Overijssel.

Verdwenen geluiden

Verhaal

De dagelijkse geluiden om ons heen verdwijnen; nieuwe geluiden komen er voor terug. De samenleving kan niet zonder geluid. Beroepsbeoefenaren die geen geluid of lawaai produceren zijn zeldzaam. Of je zou moeten denken aan schrijvers, dichters, ontwerpers en andere geestelijk actieven. Geluid hoort er bij. Zonder geluid is er geen leven.

Wat klonk er vroeger? Welke geluiden zijn inmiddels verdwenen?

De handkar op houten met ijzer beslagen wielen, ratelend over de keien of andere oneffen straten die Wijhe rijk was. De roep van de groenteman, de schilleboer of van de dorpsomroeper.

 

Wie hoort er nog de man of vrouw die op klompen door het dorp loopt? Ze zijn er nog in Wijhe, een verouderd relict in de moderne tijd met een eigen ritmiek.

 

Hoort u nog een niet-electrische grasmaaier, met de hand bediend? Wanneer hoorde u voor het laatst iemand de straat schrobben, zoals mijn ijverige buurvrouw Logtenberg iedere zaterdag plachtte te doen? Hoe haalde men vroeger water uit de regenput? Het zinken emmertje liet men met een handige zwaai zodanig in het diepe water vallen dat deze snel onder de oppervlakte verdween. Weet u nog hoe die duik in het putwater klonk? Bij het naar bovenhalen schuurde de metalen ketting waaraan de emmer was bevestigd over de rand van de put, waarbij niet alleen een ratelend geluid werd geproduceerd, maar als bijkomend resultaat zorgde voor een steeds dieper wordende slijtagegleuf. Nog te zien bij sommige oude panden. Regenwater uit de put was niet alleen voor het schrobben van de straat geschikt, maar werd ook zonder problemen als theewater gebruikt. Trouwens, waar is de fluitketel gebleven?

Het is al weer jaren geleden dat op de IJssel het kenmerkende doffe geplof van een oude scheepsmotor werd gehoord. Geluid dat de tand des tijds heeft doorstaan mogen we terugvinden in het beieren van de torenklokken in dorp en buurschap op vaste tijdstippen. Een dagelijkse rite die begin-, de schaft- en eindtijd van de werkzame dag mankeerde. Het klokje van de kapel op de Elshof is daarentegen enkele jaren geleden het zwijgen opgelegd.

Kent u nog het geluid van de Mc Cormic op het boerenbedrijf?

Waar en wanneer hoorde u voor het laatst iemand een kleed bewerken met de mattenklopper? Wat is er overgebleven van het vertrouwde geluid van het uitslaan van dekens?

De digitalisering heeft het geluid van een draaiende telefoonschijf in de ban gedaan. We kunnen nog wel even doorgaan. Nu is de lezer aan de beurt. Deze opsomming is bedoeld uw geheugen op te scherpen. Welke geluiden herinnert u zich nog van het dagelijkse openbare leven, van uw werk- of huiselijke omgeving, maar die inmiddels zijn verdwenen?

Wij van de Historische Vereniging Wijhe "horen" dit graag van u.

email: historischeverenigingwijhe@gmail.com

Tel 0570-521931.

Post: Kerkstraat 32-34, 8131 BZ Wijhe.

 

Auteur:Freerk Kunst
Trefwoorden:Verdwenen beroepen, Verdwenen geluiden, Wijhe
Digitaliseren Embed
Digitaliseren
Embed