MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel

04. Een lavezbeker-----Romeinse invloeden (0-300 n.C.)

Verhaal

04. Een lavezbeker-----Romeinse invloeden (0-300 n.C.)

Op bovenstaande afbeelding de Lavezbeker. Rond het begin van onze jaartelling breidden de Romeinen hun invloed in het Germaanse stammengebied van Noord-Europa geleidelijk uit. Tubanten en Friezen dienden als ruiters (verkenners) in het Romeinse leger. Dat er in Borne en omgeving ook contacten met de Romeinen waren, bleek uit de vondst van een zeldzame en kostbare Romeinse drinkbeker in de Bornsche Maten. Niet alleen deze vondst toont dit contact aan, maar ook de vondst in 1620 van een romeinse muntschat in Brandlecht bij Denekamp.

De lavezbeker
In 1984 vindt Hans Leuverink bij graafwerkzaamheden op zijn grond op de Aakamp (van de familie Leuverink-Mulders) bij de Bornse beek een zogeheten lavezbeker. Het bekertje is 7 cm hoog en heeft een diameter van 9 cm bij de rand en 6 cm bij de bodem. Een deel van de rand is verdwenen. Het is versierd door middel van twee groeven en is glanzend gepolijst. Het bleek al snel om een zeldzame vondst te gaan. Het voorwerp is gemaakt van lavez, een speksteensoort uit het Alpengebied van Zwitserland en Noord-Italië. De ouderdom van de beker is moeilijker te bepalen. Het zou gaan om een Italiaans bekertje uit de Vroeg- of Midden Romeinse tijd. Dr. Fulldauer uit Borne is de eerste die het belang van het bekertje inziet.

4-2.png
Lavezbeker in de handen van de eigenaar Hans Leuverink

 

Antigifbeker
Nader onderzoek vond plaats in Nijmegen, zelf een oude Romeinse nederzetting. Betrokken deskundige J. Thijssen bevestigde, evenals drs. Mieke Silverberg van het bekende programma Tussen Kunst en Kitsch, de Romeinse herkomst van de beker. De Romeinen waren een militair volk, dat niet alleen door erfopvolging aan hun heersers kwam, maar heel vaak ook door geweld. Vergiftigen was een uitstekend middel om van niet populaire leiders af te komen. Van de speksteensoort lavez geloofde men dat de kleur van de wijn veranderde als de aangeboden wijn vergiftigd was. Veel vooraanstaande Romeinen hadden daarom een dergelijk lavezvoorwerp in bezit.

4-3.png
Potloodtekening van de Aakamp bij de Bornse Beek door
Hans Leuverink. Hier vond hij de Romeinse lavezbeker

 

Limes
Vanaf 15 v. Chr. probeerden de Romeinen tot aan de Elbe een nieuwe provincie in te richten. De Romeinen vestigden zich in de bufferzone tussen de grote rivieren en de Germaanse stammen als Friezen en Tubanten. Maar tijdens de opstand van de Germanen in 9 n. Chr. werden de Romeinen verpletterend verslagen in de Varusslag in de omgeving van Osnabrück. Zij trokken zich terug achter de Rijn als nieuwe grens: de limes. Wel bleven er handelscontacten ten noorden van de rivier bestaan en dienden veel Germanen in het Romeinse leger. Zo bleef Twente formeel buiten de grenzen, maar binnen de invloedssfeer van het Romeinse rijk. Wie weet brengt de vindplaats van de lavezbeker in Borne ooit nog meer Romeinse relicten aan het licht.

Auteur:Annemie Mulders-Gordijn
Trefwoorden:Oudheid, Romeinse invloeden (0-300 n.C.), Canon van Borne
Personen:Leuverink,Hans