MijnStadMijnDorp is een project van Historisch Centrum Overijssel en is mede mogelijk gemaakt door de provincie Overijssel
Zoeken
Uitgebreid zoeken

0. Tijdlijn + Overzicht van de vensters in de Canon van Borne

Verhaal

0. Tijdlijn + Overzicht van de vensters in de Canon van Borne

Sinds de geschiedenis van Nederland extra aandacht heeft gekregen binnen het Nederlandse onderwijsveld, is het gebruikelijk dat iedere provincie, zelfs iedere stad en ieder dorp, een eigen Canon maakt. Ook in de provincie Overijssel is met dit doel een project opgezet, ondersteund door de besturen van provincie en gemeenten. Wat verstaan we in dit verband onder een Canon? Het is “een chronologische presentatie van essentiële onderdelen van de cultuur en de geschiedenis in maximaal vijftig zogenaamde vensters, die via een concrete persoon, gebeurtenis of kunstuiting uitzicht bieden op een achterliggend breder thema.” De vensters (verhalen) zijn verdeeld over tien tijdvakken die vooraf bepaald en uniform zijn voor alle deelnemende werkgroepen in de provincie. Een groep vrijwilligers heeft enthousiast gewerkt aan de totstandkoming van de Canon van Borne. Het enthousiasme zorgde aanvankelijk zelfs voor meer onderwerpen dan de toegestane vijftig. Als werkgroep waren wij zelf verantwoordelijk voor de keuze van de vijftig onderwerpen, maar wij zijn ons ervan bewust dat de gemaakte keuze enigszins arbitrair is. Wij hopen ons binnen de opgelegde beperkingen een ‘meester’ te hebben getoond.  Voor de Canon van Borne begint de chronologie bij de vondst van de mammoetbotten bij de Bornse Beek. Daaruit blijkt dat in onze omgeving al heel lang ‘leven’ is. Vervolgens verhaalt de Canon hoe Borne zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld. Van een plaats waar jagers/ verzamelaars af en toe een jachtkamp opsloegen tot en met de traditie van de Pinksterbruidjes. Markante gebouwen als de havezate Weleveld, de eerbiedwaardige Oude Kerk en het deftige Bussemakerhuis komen aan bod. Vanzelfsprekend staan we ook stil bij de belangrijke initiatieven van 19de-eeuwse industriële pioniers in Borne, met Spanjaard voorop. Kortom, in 50 vensters wordt de geschiedenis van Borne geschetst. 

 

Tijdlijn met daarop de 50 vensters (rechtsboven kunt u door de vensters bladeren)

 

slinger_msmd.png

 

Overzicht van de vensters

1.   34.000 jaar geleden     Boris van Borne                                                                                                   Vondst van een wolharige mammoet

2. 900 v.C.                             Urnen onder de es                                                                                                Een begraafplaats uit de bronstijd

3.   400 v.C.                           Boerderijen in de Bornsche Maten                                                                  Sporen uit de ijzertijd

4.   ±100                                 Een lavezbeker uit circa 100 n.C.                                                                    Romeinse invloeden

5.   400                                   De Hondeborg                                                                                                        Borgen in Borne

6.   ±792                                 Een Karolingische ruiter                                                                                     Bondgenoot van Karel de Grote     

7.   ±1000                               Essen en woeste gronden                                                                                  Het oude Twentse boerenbedrijf   

8.    ±1200                              Landweren                                                                                                             Tegen invallers en weglopers 

9.   1385                                 De Meijershof                                                                                                        Heren, hofmeiers en horigen

10.  ±1300                             Weleveld                                                                                                                 Een Twentse havezate

11.  1385                               Hoenders voor de Hofmeijer                                                                              Pacht en belasting

12.  1420                               De Oude Kerk                                                                                                         Een eenvoudige hemel op boerenaarde

13.  1582                               Welevelder windmolens                                                                                      Molens van Borne

14.  1598                               De Reformatie                                                                                                        De doopsgezinde gemeente

15.  ±1600                             Een zandstenen kansel                                                                                       Het interieur van de Oude Kerk

16.  1646                               Kleigaten in het landschap                                                                                De steenfabrieken

17.  ±1650                             De Klopjeswoningen                                                                                           Kloppen in Borne

18.  1675                               Huiswevers en fabrikeurs                                                                                  Vroege textielnijverheid

19.  1643-1705                   Gerard Potcamp                                                                                                    Apostolisch vicaris van de Republiek

20.  1722                               Markeschool Zenderen                                                                                       Het onderwijs

21.  1744                              Grutterij Erven Ten Cate                                                                                      Bornse Melbuuln

22.  1774-1778                  Heisa rond de zusjes Hesselink                                                                        Religieuze onverdraagzaamheid

23.  1779                             Het Bussemakerhuis                                                                                            Een voorname bedrijfswoning

24. 1800                              Schipperen op de Schipbeek                                                                               Handel en verkeer

25. 1801                              Kerk op de Kolk                                                                                                      Katholieke bedehuizen 

26. 1823                              Het Brouwershuisje                                                                                               Bornse bierbrouwerijen 

27. 1825                              Peekoffie                                                                                                                  Cichoreifabricage

28. 1828                             Spanjaard                                                                                                                 Textielconcern van formaat                                                               

29. 1848                             De markenverdeling                                                                                              Ontginning van de woeste gronden

30. 1855                             De karmelietenkloosters                                                                                      Kloosterleven in Borne                                                 

31. 1859                             Meijling en Stork                                                                                                    Metaal- en elektrotechnische industrie                         

32. 1865                             Het spoor in Borne                                                                                                 Einde aan het isolement

33. 1876                             Het gemeenteziekenhuis                                                                                     De gezondheidszorg

34. 1891                             De Werkliedenvereniging                                                                                    De arbeidersbeweging        

35. 1895                             Het St. Josephgebouw                                                                                         Verzuild verenigingsleven

36. 1896                             De Boerenbond van Borne                                                                                   Landbouwcoöperaties

37. 1898                             Een gouden bijenkorf                                                                                            De bijenteelt 

38. 1902                             De Bornsche Courant                                                                                            Lokale nieuwsvoorziening

39. 1875-heden               Johan Tibbe                                                                                                              Lokale kunstenaars

40. 1935                            Twentsche Automobiel Maatschappij                                                                Van lokaal naar internationaal vervoer

41. 1930                            De watertoren                                                                                                           Nutsvoorzieningen in Borne   

42. 1940-1945                Een vreselijke tijd                                                                                                    Borne in de oorlog 

43. 1943                           Sluiting van de synagoge                                                                                       Vernietiging van de joodse gemeenschap

44. 1950                           Nieuwbouwwijken                                                                                                     Dorpsuitbreiding

45. 1962                          Heemkundevereniging Bussemakerhuis                                                            Boorn vrooger

46. 1966                          Borne blijft zelfstandig                                                                                            Politiek en bestuur

47. 1991                          Beschermd dorpsgezicht                                                                                        Oud Borne  

48. 1994                          Zooi in Zenderen                                                                                                        Afvalverwerking en milieubewustzijn 

49. 2004                          Kulturhus van Borne                                                                                                 Cultuuraanbod onder één dak  

50. 2011                          Pinksterbruidjes                                                                                                        Folklore en traditie

 

 

 

 

Auteur:Jan ter Beke †, Hans Gloerich, Tonnie Monnink, Annemie Mulders-Gordijn, Martin Thiehatten en Tonny Vrijkorte
Trefwoorden:Canon van Borne